تبلیغات
اندیشه های ژئوپلیتیک - متناسب سازی خیابان‌ها برای تسهیل ترافیک

اندیشه های ژئوپلیتیک

همانطور که نادیده گرفتن تهدیدات ژئوپلیتیک آفت منافع ملی می باشد،امنیتی تلقی نمودن فرصتهای ژئوپلیتیک نیز زیان آفرین است.

مقدمه

دغدغه برنامه‌ریزان حمل و نقل طی قرن گذشته و حتی قرن حاضر این بوده که حمل و نقل مبتنی بر خودرو را گسترش دهند. این تعصب خودرو محور در مدل‌های پیش‌بینی تقاضای سفر، تأمین مالی حمل و نقل، مقررات منطقه‌بندی/تقسیم مجدد، دستورالعمل‌های طراحی خیابان، نگرش عمومی و افکار عمومی سیاستگذاران جای گرفته است و پیامد آن در بسیاری از شهرها، فرآیند مداوم عریض‌ کردن و ساخت خیابان‌های جدید برای تسهیل عبور و مرور و کاهش ترافیک ناشی از افزایش مالکیت خودرو بوده است. آنچه که در این سیستم حمل و نقل خودرو محور نادیده گرفته شده، تأثیر قطعی این تفکر بر محله‌ها بوده است: خطرناک‌تر کردن آنها برای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری. ساکنان محلی و مؤسسات تجاری محلی سابقاً برای مدتی با این مشکل کنار می‌آمدند ولی در نهایت اگر کسب و کارشان دچار رکود می‌شد، منطقه را ترک می‌کردند و انبوهی از ساختمان‌های خالی و مناطق مسکونی و تجاری که زمانی پر رونق بود را برای جای می‌گذاشتند.

ضرورت‌ها و اولویت‌های جوامع به مرور زمان تغییر می‌یابند و طراحی خیابان‌ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند. طی دو دهه گذشته، مدافعان ایجاد فضاهای پیاده‌محور و دوستدار دوچرخه افزایش یافته‌اند. برنامه‌ریزان حمل و نقل که زمانی دغدغه اصلی‌شان عریض کردن خیابان‌ها، ساخت خیابان‌های جدید و یا ایجاد مسیرهـای حمل و نقل عمومی مشخص بـود، برای مقابله با هجوم بی‌رویه خودروها، ایجادمحله‌های پیاده‌محور را در دستور کار قرار دادند. متناسب‌‌سازی خیابان[1] یا باریک ‌سازی معابر[2]، راه حلی بود که توسط برنامه‌ریزان برای طراحی خیابان‌هایی که متناسب با دیگر شیوه‌های مختلف حمل و نقل هستند مطرح گردید.

متناسب‌سازی خیابان به چه معناست؟

متناسب‌سازی خیابان، فرآیند تخصیص مجدد فضای خیابان برای ارائه خدمات بهتر به طیف وسیعی از کاربران می‌باشد. یک خیابان چهار خطه را مجسم کنید که 30 سال پیش در یک منطقه توسعه نیافته ساخته شده است اما اکنون در مجاورت آن خانه‌ها، مغازه‌ها و مدارس واقع شده‌اند. نیازهای جامعه پیرامون این خیابان طی سه دهه گذشته تغییر کرده است و شاید لازم باشد که طراحی خیابان نیز تغییر کند تا این نیازها را برآورده سازد. ممکن است این خیابان به یک پیاده‌رو، یا آیلند میانی نیاز داشته باشد تا افراد با کمک آن عبور ایمن را از خیابان تجربه کنند، یا پارکینگ‌های حاشیه خیابان برای مردم محلی که مرتباً به فروشگاه‌های محلی رفت و آمد دارند در نظر گرفته شود و همچنین دیگر مشخصه‌های ایمنی برای جلوگیری از صدمات. متناسب‌سازی خیابان می‌تواند طیف گسترده‌ای از مقیاس‌های باز طراحی را در برگیرد و باید همواره مبتنی بر موقعیت و دیدگاه جامعه محلی باشد و اغلب برخی یا کلیه اهداف و استراتژی‌های ذیل را شامل شود:

اهداف معمول

         افزایش ایمنی برای دسترسی تمام کاربران؛

         تشویق پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و استفاده از حمل و نقل همگانی؛

         حمایت از کسب و کارها و اقتصاد محلی؛

         ایجاد فضاهایی برای ترویج پویایی و سرزندگی جامعه محلی.

استراتژی‌های معمول

         تبدیل خطوط سواره‌رو به دیگر کاربری‌ها؛

         باریک کردن خطوط سواره‌رو؛

         افزودن مسیر دوچرخه‌سواری؛

         بهبود زیرساخت‌های مخصوص عابران پیاده؛

         باز طراحی پارکینگ‌ها؛

         افزودن فلکه‌ها و آیلندها.

پروژه‌های متناسب‌سازی خیابان برخی اوقات "رژیم‌های جاده‌ای[3]" یا "خیابان‌های کامل[4]" نیز نامیده می‌شوند. جمع‌آوری اطلاعات قبل و بعد از انجام پروژه متناسب‌سازی خیابان درباره مـوضوعات کلیدی مـانند ایمنی، شیوه‌های مختلف حمل و نقل و جابجایی برای تضمین اینکه این پروژه‌ها نیازهای جوامع‌شان و اهداف بیان شده را برآورده می‌سازند حیاتی و مهم است.

متناسب‌سازی: تبدیل خیابان به یک مکان

متناسب‌سازی خیابان اغلب یک شرط لازم برای تبدیل خیابان به یک مکان می‌باشد، جایی که افراد خواهان ماندن در آن هستند نه صرفاً کریدوری برای عبور. متناسب‌سازی، باز طراحی خیابان برای ارائه خدمات مطلوب‌تر به کاربران اعم از رانندگان، عابران پیاده یا دوچرخه‌سواران است. پروژه‌های متناسب‌سازی با بهبود ایمنی، خصوصاً برای افرادی که پیاده‌روی یا دوچرخه‌سواری می‌کنند و با افزایش فضای اختصاص یافته به  مردم، خودروها را  وادار می‌کند تا سرعت خود را کاهش دهند و مردم اوقات بیشتری را بیرون از خانه در خیابان سپری نمایند. انجام این کار برای افرادی که در مجاورت خیابان زندگی می‌کنند، کسب و کارهایی که در امتداد آن قرار دارند و مردمی که در این خیابان‌ها تردد می‌کنند فوق‌العاده خواهد بود.

 

پروژه متناسب سازی خیابان: تبدیل یک خیابان چهار خطه به سه خطه

معمول‌ترین نوع متناسب‌سازی خیابان، تبدیل یک خیابان چهار خطه دو طرفه به یک خیابان سه خطه است. حذف یک خط سواره‌رو می‌تواند فضای بیشتری را برای افزایش یا توسعه زیرساخت‌های پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و پارکینگ خیابانی یا دیگر کاربری‌ها فراهم آورد. یک خیابان سه خطه متناسب‌سازی شده معمولاً دارای یک خط ترافیک و خط دوچرخه در هر جهت می‌باشد با یک خط گردش به چپ دو طرفه مشترک در مرکز که به خودروها این امکان را می‌دهد تا در هر دو جهت امکان گردش به چپ داشته باشند. این تغییرات باعث می‌شود تا معمولاً بدون اعمال محدودیت در حجم خودروها و یا طولانی کردن زمان سفر، فضای بهتری برای کاربران خیابان فراهم آید.

متناسب‌سازی با افزایش ایمنی و جاذبه، دسترسی عابران پیاده را به خیابان بهبود می‌بخشد: تمام سفرهای حمل و نقلی، صرفنظر از یک شیوه مشخص،حداقل با سفرهای پیاده آغاز می‌شوند و پایان می‌یابند. ایمن‌تر ساختن و لذت‌بخش‌تر کردن این سفرها برای مردم، برای سلامت جوامع محلی، ترویج فضاهای عمومی و رونق و موفقیت کسب و کارهای موجود در خیابان از اهمیت حیاتی برخوردار است. تمام مدهای حمل و نقل یکسان نیستند. هر یک مزایای خاص خود را از نظر ایمنی، هزینه، کارآیی، سرعت و منحصر بفرد بودن دارند. در پروژه‌های متناسب سازی خیابان، اولویت‌دهی به طراحی‌هایی برای جابجایی ایمن اقشار و کاربران آسیب‌پذیر، نظیر کودکان و سالمندان از اهمیت حیاتی برخوردار خواهد بود.

برخی نمونه‌های موردی

   در سانفرانسیسکو، با هدف ایجاد شهرهای زیست‌پذیرتر خطوط سواره‌رو کاهش یافته است. شهر سانفرانسیکو از دهه 1970 مبادرت به انجام این کار نموده است. قبل از طرح "باریک‌سازی معابر" بسیاری از خیابان‌ها صرفاً به عنوان مسیری برای رفتن از جایی به جای دیگر شناخته می‌شدند. اکنون در برخی خیابان‌های این شهر، خطوط سواره‌رو حذف و مسیرهای دوچرخه و فضاهای سبز جایگزین آن شده‌اند. این تغییر، حال و هوای این محله را رونق بخشیده است، ویترین خالی مغازه‌ها پر شده است و مزیت فوق‌العاده دیگر کاهش میزان تصادفات می‌باشد.

   در اورلندو فلوریدا، یک خیابان چهار خطه به دو خطه کاهش یافت. بعد از این تغییرات، این منطقه شاهد کاهش عمده سرعت خودروها، کاهش میزان تصادفات و افزایش شمار عابران پیاده و دوچرخه‌سواران در این منطقه بود. 

   در فیلادلفیا، پروژه‌ای تحت عنوان "دالان" شروع شد که یک پارکینگ نزدیک  ایستگاه مترو و حمل و نقل عمومی را با یک پیاده‌روی وسیع با فضاهای نشیمن دارای سایبان در هوای آزاد جایگزین کرد. این امر خللی را در پارک یا ازدحام ترافیک بوجود نیاورد. بلکه این محل به مکانی برای اجرای موسیقی، یک بازارمیوه و تره‌بار و دیگر رویدادها تبدیل شد.

   در کوریتیبای برزیل خطوط وسط یک خیابان با چند خط سواره‌رو به خطوط ویژه اتوبوس تندرو و ایستگاه مترو اختصاص یافت با خطوط دوچرخه‌سواری که در دو طرف آن تعبیه شد.

   در استانبول ترکیه، این مفهوم در سیستم اتوبوس- مترو در یک شاهراه اصلی مورد استفاده قرار گرفت. خطوط این شاهراه به دو خط کاهش یافت و دو خط ویژه با ایستگاه‌هایی برای توقف اتوبوس‌ها در وسط آن تعبیه گردید. این خطوط موجب کاهش چشمگیر ترافیک و کاهش زمان سفر شده است.  

نتیجه‌گیری

موقعی که ظرفیت افزایش می‌یابد، نه تنها افزایش ترافیک مورد انتظار است، بلکه اغلب برخی تغییرات پیش‌بینی نشده در رفتار سفر نیز اتفاق می‌افتد. اولاً، کاربران موجود در خیابان‌ها ممکن است زمان سفرشان را در روز تغییر دهند؛ مثلا ساخت خیابان‌های جدید موجب خواهد شد تا افراد بجای رفتن به محل کار در ساعت پنج صبح، برای خلاصی از ترافیک، این زمان را به وقت یا ساعات دیگری موکول کنند. ثانیاً، آنهایی که از مسیر دیگری تردد می‌کنند، ترجیح خواهند داد که از خیابان تازه تأسیس عریض استفاده نمایند. ثالثاً، کسانی که قبلاٌ از سیستم حمل و نقل عمومی استفاده می‌کردند، به استفاده از خودروهای تک سرنشین روی خواهند آورد. در مجموع، این تغییرات رفتاری ناخواسته تحت عنوان نظریه همگرایی سه گانه (یا قانون ترافیک آهنی) مطرح می شود. این تقاضای نهفته موجب ترافیک بیشتر  و مانع از بهبودهای قابل پیش بینی می شود. 

بنابراین، کاهش عرض و تعداد خطوط حرکتی وسایل نقلیه در پروژه‌های متناسب سازی خیابان و باریک سازی معابر موجب می شود که حرکات مانوری وسایل نقلیه به شدت کاهش یابد و وسایل نقلیه در خطوط مشخص شده حرکت نمایند. این موضوع علاوه بر کاهش میزان تصادفات در خیابان، با توجه به روان سازی جریان ترافیک تاثیر بسیار مطلوبی بر تردد وسایل نقلیه خواهد داشت. نتایج مطالعات متعدد انجام شده نشان می دهد که با اعمال پروژه‌های متناسب‌سازی خیابان نه تنها تغییری در حجم ترافیک بوجود نیامده است بلکه این امر باعث عملکرد مناسب ترافیک و بهبود جابجایی شده است.

منابع:

www.pps.org/reference/rightsizing

www.spokesman.com/stories/2015/mar/01/fewer-lanes-mean-more-safety-officials-say

www.citylab.com/commute/2013/01/how-rightsize-street/4459

www.victoriawalks.org.au/road_dieting

 

مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر مشهد

(2/3/94)

________________________________________

[1]. rightsizing streets

[2]. Road Diets

[3]. Road Diets

[4]. Complete Streets

[5]. Triple Convergence

 

نویسندگان

اوکسین ادز معتبرترین و بزرگترین سیستم کسب درآمد وبمسترها
  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :