تبلیغات
اندیشه های ژئوپلیتیک - جایگاه امنیت اقتصادی در امنیت ملی یک کشور

اندیشه های ژئوپلیتیک

همانطور که نادیده گرفتن تهدیدات ژئوپلیتیک آفت منافع ملی می باشد،امنیتی تلقی نمودن فرصتهای ژئوپلیتیک نیز زیان آفرین است.

امنیت اقتصادی[1]:

 مفوم امنیت اقتصادی در خلال جنگ سرد، در کشاکش بالا بردن موازنه قدرت، ابتدا در بلوک غرب مطرح شد. اما شکل گیری نظریه هایی با مفهوم امنیت اقتصادی به طور مشخص پس از جنگ سرد آغاز شد، به طوری که امنیت اقتصادی به عنوان یکی از ابعاد مهم امنیت ملی مطرح گردید. اهمیت بعد اقتصادی امنیت ملی روز به روز افزون تر می شود؛ چنانکه مثلاً آمریکا برای برهم زدن امنیت ملی ایران قانون داماتو را تصویب و از سرمایه گذاری شرکت های بین المللی در ایران جلوگیری می کند. اهمیت امنیت اقتصادی تا به آنجاست که کلیه دولتمردان حاضر به هزینه کردن و سرمایه گذاری در این زمینه هستند. ماندل امنیت اقتصادی را چنین تعریف می کند: «میزان حفظ و ارتقای شیوه زندگی مردم یک جامعه از طریق تأمین کالاها و خدمات، هم از مجرای عملکرد داخلی و هم حضور در بازارهای بین المللی» (ساندرز، 1380: 119).

بُعد اقتصادی امنیت ملی چنان تغییراتی یافته است که جای بعد نظامی را گرفته و به تدریج به عنوان نقطه مرکزی، از دیدگاه تحلیل گران راهبردی در آمده است ( به طوری که برخی به غلط استدلال می کنند که در حال حاضر امنیت اقتصادی تنها بعد حیاتی امنیت است)، در حالی که زمانی قدرت اقتصادی فقط به عنوان مبنایی برای تقویت قدرت نظامی محسوب می شد، در چهارچوب دنیای در حال تحول امروزی درباره امنیت اقتصادی، تأکید اصلی بر روی قابلیت رقابت اقتصادی و موفقیت در بازارهای بین المللی قرار دارد و یکی از تعاریف پذیرفته شده عمومی امنیت اقتصادی این است: » مقدار تولید کالا و خدمات توسط یک کشور، تحت شرایط آزاد و عادی بازار، قابل عرضه در بازارهای بین المللی بوده و هم زمان درآمد واقعی شهروندان را نیز افزایش می دهد (ماندل،1377: 76).

برای اقتصاد می توان دو نقش سنتی و کلاسیک در تأمین امنیت ملی قایل شد. نقش سنتی آن به دورانی که تفکر غالب در تأمین امنیت ملی ریشه در امنیت نظامی داشته است باز می گردد. در چنین طیفی، اقتصاد دارای نقش حمایت یوده و در حقیقت در راستای تأمین منابع مالی مورد نیاز برای تقویت بنیه دفاعی کشور وحمایت از تصمیم گیری ها و فعالیت های نظامی مورد توجه قرار می گیرد.

اما در شرایط کنونی که نظام جهانی دستخوش تغییرات و تحولات اساسی در تمام ابعاد مختلف زندگی بشری می باشد، مفهوم امنیت ملی نیز دچار تحول گسترده ای شده است. فروپاشی بلوک شرق ، رشد سریع تجارت بین الملل و گسترش ارتباطاات جهانی از عمده علل تغییر این نگرش ها بوده و سبب شدند تا اقتصاد در محور مباحث مربوط به امنیت ملی قرار گرفته و نقش جدیدی بر ان تصور شود.

در بُعد داخلی امنیت ملی، تأمین امنیت در گروه بهبود وضعیت اقتصادی تلقی می شود، از این رو مالکیت خصوصی مورد توجه بیشتری قرار گرفته است. امنیت کشورها دیگر در دست نیروهای نظامی نیست بلکه در کنار آن الگوهای اقتصادی رو به رشد سیاسی نقش عمده ای ایفا می نمایند، به عبارتی امنیت در گرو فکر انسان و در سایه توسعه شکل گرفته است، و می توان توسعه را اساس و بنیان امنیت ملی خواند.

از طرف دیگر تجارت بین الملل در دنیای امروز جایگزینی برای تهدیدات نظامی تلقی گشته و مورد استفاده قرار می گیرد که تحریم های اقتصادی نمونه ای از این کاربرد می باشد.

رشد پایدار اقتصادی نیز به عنوان مؤلفه ای مهم در تأمین امنیت ملی تلقی می شود و نوسانات اقتصادی و بی ثباتی های آن می تواند سبب از هم پاشیدگی بخش های اقتصادی شده، تبعات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی داشته باشد.

بدیهی است که نمی توان امنیت ملی را صرفاً در امنیت اقتصادی خلاصه نمود ولی می توان به صراحت عنوان کرد که برآیند تمامی مؤلفه های امنیت ملی در امنیت اقتصادی متبلور است. از لحاظ دیدگاه جهانی نسبت به امنیت اقتصادی، توسعه منطقه گرایی اقتصادی از طریق وابستگی متقابل منطقه ای و صرفه جویی های تولید انبوه، اهداف امنیتی را گسترش داده است و شامل کارکردهای مکمل در درون بلوک های رسمی و غیر رسمی می شود. در حوزه اقتصادی به نظر می رسد که گرایش آرام و ثابت از دیدگاه ملی به سوی دیدگاه جهانی در جریان است، ولی مطلوبیت این جریان مورد تردید است، به این دلیل که درخواست برای رشد اقتصادی از سوی برخی اعضای بلوک های منطقه ای، باعث دامن زدن به تنش های بین بلوک ها شده است (عزتی و نامی،1392: 35).



[1] Economical Security

نویسندگان

اوکسین ادز معتبرترین و بزرگترین سیستم کسب درآمد وبمسترها
  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :